بالایار

From بالاویکی

در متن این مقاله یا بخشی از آن از منبعی نام برده نشده‌است. شما می‌توانید با افزودن منابع بر طبق شیوه‌نامهٔ ارجاع به منابع، به بالاویکی کمک کنید.

تعدادی از کاربران که دارای اختیارات ویژه‌ای برای حذف پیوندها و غیرفعال کردن شناسه کاربران هستند. هدف از تعریف این گروه کاربران، کمک به مدیران در مقابله با موارد خلاف قوانین سایت است.

در حال حاضر بالاترین چهار بالایار فعال دارد: Kamangir٬ farzad_b67٬ alee٬ و Beta.

[ویرایش] تاریخچه

پس از شروع به کار بالاترین تعدادی از کاربران با سوءاستفاده از آزاد بودن ثبت‌نام در بالاترین و بر خلاف قوانین بالاترین چندین شناسه ایجاد می‌کردند.{مرجع} این کاربران با استفاده از چند شناسه خود اقدام به تقلب و دادن رأی مثبت به پیوندهای خودشان می‌کردند.{مرجع} وضعیت تقلب‌ها آن قدر حاد شد که سلامت و جذابیت بالاترین را به خطر انداخت.{مرجع} مدیران بالاترین که امکان نظارت تمام وقت برای جلوگیری از تقلب‌ها را نداشتند از تعدادی از کاربران پراعتبار سایت برای همکاری به عنوان بالایار دعوت کردند. اعلام رسمی شروع به کار اولین بالایارها توسط مهدی (Mehdi) و در وبلاگ بالاترین در تاریخ ۱۲ فروردین ۱۳۸۵، سه هفته پس از انتخاب اعلام نشده آن‌ها انجام گرفت.[1]

[ویرایش] نحوه انتخاب

مطابق نوشته مهدی در وبلاگ بالاترین [2]٬ برای انتخاب اولین بالایارها به پنج نفر از کاربران که از نظر اعتبار از دیگران سر بودند، پیشنهاد همکاری داده شد. از میان پنج کاربر دعوت شده٬ چهار تن از آنها با شناسه‌های Kamangir٬ farzad_b67٬ alee٬ و Beta حاضر به همکاری به عنوان بالایار شدند. در آن زمان ayyar نیز در میان پنج کاربر پراعتبار بالاترین بود و احتمالا گزینه پنجم برای بالایار شدن بوده است.{مرجع} این چهار بالایار تا کنون تنها بالایارهای بالاترین بوده‌اند. از عزیز (aziz) نقل شده است که انتخاب این بالایارها موقتی است و برای تضمین گردش قدرت در بالاترین در آینده کاربران دیگری به عنوان بالایار انتخاب خواهند شد.{مرجع}

[ویرایش] اختیارات

اختیارت بالایارها هیچ‌گاه به طور مدون و رسمی از سوی بالاترین اعلام نشده است. با توجه به نظراتی که توسط بعضی از بالایارها گذاشته شده است به نظر می‌رسد که بالایارها اختیار حذف پیوندها و فعال یا غیرفعال‌سازی شناسه کاربران را در صورت تشخیص تخلف داشته باشند. همچنین به نظر می‌رسد که بالایارها از بخشی از نشانی آی.پی. کاربران در هنگام فعالیت‌شان آگاهی پیدا می‌کنند.

[ویرایش] نام‌گذاری

بالایار معادل ویژه بالاترین برای واژه انگلیسی moderator است. پیش از متداول شدن بالایار از واژه‌هایی مانند ادمین و مدیر یا مادریتور استفاده می‌شد. اولین بار در صفحه‌ پیشنهادها و انتقادها amirc انتخاب معادل فارسی برای moderator را مطرح کرد.

بعضی از معادل‌های پیشنهاد شده و پیشنهاددهندگان آن‌ها عبارتند از:

تعدیل‌گر٬ توسط mentaldialogues
مراقب٬ نگهبان٬ بازرس٬ نگهدارنده٬ پرستار٬ یا همکار٬ توسط amirc
بالایار٬ بالابان٬ توسط alee

همواره در بالاترین بر روح دموکراسی تأکید شده است و در مورد انتخاب معادل moderator نیز این روح در نظر گرفته شده است. شاید بتوان موضع در نظر داشته برای انتخاب این معادل را در پیشنهاد مطرح شده توسط mentaldialogues یافت : «توجه داشته باشید که کلمه‌هایی مثل ناظر٬‌ مدیر٬ مراقب٬ نگهبان٬ بازرس و ... همگی بار معنایی بالا به پایین و «آقا بالا سرانه» دارند.» همچنین farzad_b67 که در آن زمان خود یکی از بالایارها بود در انتقاد به معادل تعدیل‌گر گفت: «از واژه ی «تعدیل‌گر» برداشت «سانسورچی» میشه و اصلا مناسب نیست.» از این نظرات این طور برداشت می‌شود که نیت اولیه شروع به کار بالایارها با «آقابالاسر» و «سانسورچی» در تضاد بوده است.

انتخاب معادل بالایار بدون روال خاصی بوده است و پس از مطرح شدن آن در صفحه پیشنهادها و انتقادها بطور خودکار در میان کاربران رواج یافته است.

[ویرایش] انتقادات

چند هفته پس از اعلام رسمی فعالیت بالایارها و پس از حذف ناگهانی چند پیوند توسط بالایارها٬‌ انتقادات از عملکرد بالایارها در میان کاربران شدت گرفت. تعدادی از کاربران اعتقاد داشتند که تنها باید در مواقعی که روال عادی بالاترین پاسخ‌گوی حذف پیوندهای نامناسب نیست بالایارها از اختیارات خود استفاده کنند. بعضی از کاربران نفس فعالیت بالایارها را در حذف پیوندها مصداق سانسور و بسته بودن فضای بالاترین تعبیر کردند.

اما مدیر سایت، مهدی، در مقابل این انتقادات در وبلاگ بالاترین موضع گرفته و بر تکرار حذف لینک‌های خلاف قوانین بالاترین توسط مدیران و بالایارها تأکید کرد و تلقی بعضی از کاربران از دموکراسی در بالاترین را انتزاعی خواند.[3]

در همان روز تعدادی از این منتقدان که در آن زمان از کاربران تازه‌ وارد بالاترین بودند از پاسخ‌های داده شده قانع نشدند و از بالاترین در یک حرکت نمادین به نشانه‌ی اعتراض خداحافظی کردند.[4] این حرکت بازتاب‌های مختلفی در جامعه‌ی بالاترین داشت و برخی از کاربران پراعتبار نیز به حمایت از این جریان پرداختند. حرف حساب در نوشته‌ی خود با عنوان سخنی با بالاترین [5] نوشت اگر یک جامعه ی انسانی در ابتدا بر اراده ای فردی شکل گرفته باشد برای پیشرفت چاره ای جز تن دادن به خرد جمعی ندارد. همچنین وی به بالاترین پیشنهاد داد هر چه سریع‌تر درباره‌ی قوانین و چگونگی اداره‌ی بالاترین تجدید نظر کند.

اما چند روز بعد مهدی در وبلاگ بالاترین به مساله‌ی حذف پیوندهای نظر داده شده پرداخت و نوشت در نسخه جدید اگر لینکی بدلیل قانون بالاترین یا بدلیل گرفتن چهار رای منفی از کاربران برای دیدن عموم حذف شود، کاربرانی که به لینک رای داده اند یا نظر گذاشته اند همچنان قادر به دیدن نظرات خواهند بود.[6].

یک روز پس از این نوشته مزدکم در نوشته‌ی دیگری با عنوان چند کلمه حرف حساب [7] ضمن انتقاد از نحوه‌ی برخورد و واکنش‌ عزیز که او را مغلطه‌گر نامیده بود از کاربران هوادار بالاترین نیز انتقاد کرد و نوشت: چرا در بالاترین نقدی منصفانه واکنش‌های تندی با زدن برچسب‌هایی همچون: اتهام به مغلطه، لوس بازی، به پا کردن گرد و خاک، وقت تلف کردن، مسخره‌بازی، عدم تحمل، قدر نشناسی، براندازی، توطئه، آشوب، نق زدن، شلوغ‌بازی ، جنجال آفرینی ، جوسازی و … را در بر دارد؟ آیا این رفتار، نشنیدن صدای یک منتقد نیست؟

او پیشرفت‌های تازه در بالاترین را مثبت ارزیابی کرد و همچنین برای پایان بخشیدن به بدفهمی (سو تفاهم) احتمالی، از بالاترین خواست تا تغییراتی را که در ۵ بند نوشته شده بود انجام دهد؛ در واقع علاوه بر این سخنان سوگیری و عملکرد بالاترین نیز آن‌را تایید می‌کند واگر چیزی جز این نیست می توان در مواضع بالاترین نسبت به درنظرگرفتن تغییرات پیشنهادی کاربران از جمله پیشنهادهای زیر، نمود واقعی دموکراسی حداکثری و پایان بخشیدن به بدفهمی (سو تفاهم) احتمالی را شاهد بود.

چند روز پس از آن عزیز در نوشته‌ای با عنوان تغییرات بنیادی و مهم در بالاترین [8] موجودیت بالاویکی را اعلام کرد و همچنین نوشت به مدت دو هفته و به طور آزمایشی هیچ لینکی توسط بالایارها حذف نمی‌شود